Wat je moet weten over stress & yoga

Het woord ‘stress’ heeft in onze hedendaagse maatschappij, die gekenmerkt wordt door hoge werkdruk en deadlines halen, een negatieve bijklank gekregen. Wanneer mensen het woord stress horen denken ze meteen aan de negatieve gevolgen van stress zoals burn-out, hoofd- en nekpijn, overwerkt zijn, altijd op de toppen van je tenen lopen en noem maar op.  

Helaas zijn dat synoniemen die verband houden met ‘overstressed zijn’. Stress en overstressed houden twee heel verschillende dingen in.  

Wat is de functie van stress?

Stress is een natuurlijk hormonaal mechanisme van het lichaam. Zonder dit hormonaal systeem zou de mensheid al lang uitgestorven zijn. Denk maar aan de ‘fight or flight’ respons die mensen hebben in gevaarlijke situaties. Wanneer men te maken krijgt met een stressvolle situatie, wordt onze adrenalinetoevoer in ons lichaam verhoogd. Dit zorgt ervoor dat onze hartslag en ademhaling gaat stijgen. Zo blijven we scherp en alert in extreme en soms gevaarlijke situaties. Adrenaline is het stofje dat maakt dat je supersnel kan wegrennen of voorheen onmogelijk lijkende dingen kan doen. Stress is dus een overlevingsmechanisme. En een portie gezonde stress is nodig voor mentale en fysieke uitdaging, wat resulteert in een gezond lichaam.  

Bovendien is het van belang dat onze beenderen, gewrichten, spieren en bindweefsel – kortom, alle weefsels in ons lichaam – te maken krijgen met gezonde portie stress. En dat doen we door te bewegen.  

Wanneer mensen langdurig in bed liggen omwille van bijvoorbeeld ziekte, wordt er bijna geen stress blootgesteld aan ons lichaam door beweging. Als gevolg daarvan atrofiëren of verminderen onze spieren, beenderen, … We hebben dus stress nodig voor onze weefsels en ons lichaam sterk en gezond te houden.  

Wat is overstressed zijn?

Wanneer we continu onder stress staan, door bijvoorbeeld ons werk, het gezin, de verplichtingen die we ons zelf opleggen enzovoort, dan spreken we van ‘over-stressed’ zijn. Overstressed zijn betekent dat het lichaam continu in een staat van paraatheid staat, dit inclusief hoge hartslag en snelle ademhaling. Klinkt vermoeiend, niet? We spreken hier over pathologische stress of overspannenheid. Dit soort stress veroorzaakt een heel arsenaal aan lichamelijke en mentale klachten. 

Wat is het verband tussen stress & yoga?

Ik hoor jullie al denken: Wat heeft yoga dan met stress gemeen? Is yoga niet juist om te ontstressen? Wel, ja en nee.  

Tijdens het beoefenen van yoga wordt het lichaam blootgesteld aan gezonde stress. Je krijgt door het uitvoeren van de houdingen een hogere hartslag en een snellere ademhaling (let wel! Deze wordt geacht om binnen de perken te blijven). Door deze gezonde stress toe te passen, krijgt het lichaam uitdaging en wordt het sterker, zowel mentaal als fysiek. Door de afwisseling van sterkere en zachtere houdingen, kan het lichaam tussendoor kan recupereren, waardoor het stressniveau weer gaat dalen.  

In yoga zoeken we dus de gulden middenweg tussen stress opbouwen en rust. Tussen grenzen opzoeken en dan weer loslaten. Die balans kan slechts bereikt worden door te luisteren naar je lichaam. Door te voelen hoe ver je kan gaan, jezelf niet over die grens te pushen maar ermee te flirten. Door deze balans tussen stress en loslaten, zal stilletjes aan ons lichaam meer en meer openen, wat resulteert dat onze grenzen zachtjes aan gaan verleggen.

De juiste soort stress is belangrijk!

Het is van uiterst belang dat de juiste soort stress toegepast wordt in yoga.

Wanneer men spreekt over een dynamische yogales, stretchen we meestal onze spieren en dat doen we het beste door onze spieren eerst warm te maken. Door uitdagende en spierversterkende asana’s uit te voeren, komen onze spieren in contact met hun portie gezonde stress. Waarna ze in Savanasana of de lijkhouding op het einde van de les weer kunnen recupereren.  

Gewrichten, ligamenten en bindweefsel daarentegen hebben nood aan een andere aanpak. De rustige of ‘yin-achtige’ aanpak. Door langdurig in een bepaalde houding te zitten, worden deze weefsels geconfronteerd met stress. Als gevolg daarvan is er een verhoogde toevoer van bepaalde cellen, die onze weefsels soepeler maken. Ook hier biedt savasana of de lijkhouding weer een ideaal recupereer-moment.   

Het besluit

Dus vergeet die negatieve connotatie van stress. Stress is nodig voor het optimaal functioneren van het lichaam en dat zowel op de mat als ervan. Belangrijk is om je grenzen te (h)erkennen en te voelen en daar niet regelrecht overheen te gaan. Door dit toe te passen op onze yogamat, zullen we gaandeweg in ons dagdagelijks leven onze grenzen herkennen, naast onze mat. Waardoor we te veel stress en overspannenheid tot een minimum kunnen beperken met een gezonde geest en lichaam tot gevolg!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: